Thursday, 19 January 2017

Trugaredd i fwy na Chelsea Manning


Fe newidwyd Barak Obama yn ei ddyddiau olaf fel Arlywydd y ddedfryd o 35 mlynedd o garchar ar Chelsea Manning. Mi fydd Ms Manning a chafodd rhan o’i haddysg yn Sir Benfro yn cael ei rhyddha Mis Mai.

Disgrifiwyd Stephen Crabb AS Benfro'r "Gweithred o drugaredd a thosturi yn nyddiau olaf arlywyddiaeth Obama. Bydd ffrindiau a theulu Manning yn fy etholaeth yn croesawu hyn."

Ychwanegodd AS Cwm Cynon, Ann Clwyd: "Newyddion gwych i Chelsea, ei theulu a'i ffrindiau fu'n ymgyrchu mor galed. Diolch yn fawr i'r Arlywydd Obama."

Ond roedd gan Obama fawr o drugaredd at un arall sydd wedi ei garcharu ers saith degau'r ganrif ddiwethaf sef yr actifedd dros hawliau'r Indiaid Americanaidd, Leonard Peltier.  Bron  sicr mae ei gyfle olaf o gael ei rhyddid wedi diflannu gyda’r penderfyniad. Er I’r Pab ofyn I Obama ei rhyddhau.

Bu cafodd Peltier yn euog o  lofruddio dau asiant FBI ar ôl brwydr saethu yn Diriogaeth Indiaid Americanaidd Pine Ridge yn De Dakotsa yn 1975.

Mae rhai yn gweld y penderfyniad fel symbal o’r gamdriniaeth o’r Indiaid Americanaidd yn system cyfiawnder troseddol yr UD; tra mha eraill yn ei weld fel llofruddiwr a ddylai dal talu ei ddyled i’r gymdeithas.

Mae Peltier erioed wedi haeru ei ddiniweidrwydd ac mae cefnogaeth llawer drwy’r byd yn cynnwys y Pab.
Ond yn fwy pwysig roedd Atwrni yr Unol Daleithiau oedd yn rhan o’r erlyniad wedi annog Obama I roi trugaredd I Peltier wrth sgwennu yn y Chicago Tribune fe ddywedodd James Reynolds “Er nad ydi unrhyw brawf yn berffaith  roedd un Peltier yn anarferol o drwblus, yn enwedig o edrych yn ôl……Roedd yr achos yn un tenau ac yn annhebyg o gael ei gynnal yn y llysoedd heddiw. Mae yn llwyr gorbwysais i labeli Peltier fel ‘llofrydd gwaed oer’ ar y ffeithiau a’r ychydig prawf ddaru oroesi’r apeliai yn yr achos.”

Fase rhywun yn meddwl bod 41 blynedd yn y ddalfa yn ddigon o gosb ac mae penderfyniad Obama yn un sydd yn un siomedig.


Fel dywedodd John Ryan cyn asiant yn yr FBI tra yn annog I Obama I weithredu trugaredd “Fel y mwyafrif o asiantau yr FBI, fe ymunais ar asiantaeth I gwneud y byd yn well lle. Roedd yn credu yr amser honno fel rwyn credu nawr bod yn yr America gwerthoedd am cyfiawnder a tecwch, ond wrth edrych yn ol tros y 41 blynedd dwi yn gweld yr un yn achos Peltier.”

Wednesday, 11 January 2017

Ail-lansio Jeremy Corbyn

Gyda mwyafrif o aelodau'r blaid Lafur eisio aros yn yr Undeb Ewropeaidd ond hen gadarnleoedd Llafur wedi pleidleisio i adael Ewrop mae arweinydd Llafur mewn sefyllfa anodd fel dyweded yr hen ddihareb ‘rhwng y dyn a thinau’r gwartheg.’ Ac fel mae’r polau piniwn yn dangos mae cefnogaeth i’r blaid Lafur yn isel sydd yn tan linellu'r teimlad bod Llafur wedi colli ei ffordd ac yn ansicr  i ba gyfeiriad i symud.

Fe fy Jeremy Corbyn yn crwydro’r stiwdios ac yn annerch cyfarfod yn Peterborough I geisio ennill tir i’w blaid. Roedd y cyfan yn cael ei ddisgrifio fel  “ail-lansiad” o ymgyrch Jeremy Corbyn.

Ar Ewrop roedd Corbyn yn cofleidio’r syniad o adael Ewrop.
 Dywedodd bod y Torïaid am flynyddoedd wedi cuddio heibio rheolau'r UE ar gymorth gwladol gan nad oeddent eisio ymyrryd. “Ond mae rheolau’r UE yn amyl yn rhwystro gweithredu ar gymorth i’r economi, swyddi gweddus a safonau byw.”

'Lexit' y chwith

Beth oedd yn ceisio cyflawni oedd y syniad o “Lexit” – ymadawiad asgell chwith o’r UE wedi ei sefydlu ar egwyddorion sosialaidd. Mae ceisio derbyn realiti canlyniad y refferendwm yn gwneud synnwyr ond yn sicr fydd yn cael ei ddefnyddio gan ei elynion i geisio dweud bod Corbyn yn sgeptig ar Ewrop o’r dechrau er iddo ddweud ddoe bod e wedi pleidleisio i aros yn y clwb.

Ond roedd eisio aros yn y farchnad sengl ac o ganlyniad roedd llafur mudol yn debyg i fod yn rhan o gost o aros yn y farchnad. Er hynny roedd yn fodlon derbyn y ffaith bod yna pryderon can llawer ar mewn mudo ac roedd yn “fodlon derbyn rheolaeth resymol ar mewn mudo.” Symudiad go fawr o’i  safiant ar y pwnc yn y gorffennol. Er iddo geisio chwarae i lawr y newid a mynnu bod o yn dal at ei egwyddorion gwreiddiol.

Cap ar gyflog

Ond nid Ewrop a gafodd y sylw mwyaf ond ei gynllun beiddgar sosialaidd i roi cap ar gyflog y gor-gyfaethog. Mae hyn yn sicr o fod yn boblogaidd gyda llawer iawn o bobol gyffredin sydd yn grac gydag anghydraddoldeb cyflogau.

Er bod yn ‘soundbite’ da, ond fel polisi mae’n debyg o fod yn un anodd i weithredu. Bydd yr un cwyn yn cael ei ddweud ag oedd yn cael ei ddweud am Ed Miliband bod e’n  ‘gwrth-dyheadol.’

Ond yn sicr mae e wedi llwyddo cael sylw ac mae’n rhan o’r ail brandio o Corbyn er mwyn gadael “Corbyn I fod yn Corbyn” er mwyn ennill tir yn bolau a cheisio manteisio ar y teimlad poblyddol  a gwelwyd y bleidlais Brexit ac ethol Trump tros yr Iwerydd. Amser a ddengys a fydd hun yn llwyddiannus ond bydd ei dîm mewnol yn hapus a sylw y cyfryngau a gafodd ei ymdrechion.



Friday, 9 December 2016

Yr isetholiad


Mae Ewrop yn dominyddu ein gwleidyddiaeth ac mae yn boddi pob mater arall. Ac yn hynny o beth mae’r blaid Lafur mewn sefyllfa anodd.

Doedd fawr o amheuaeth am ganlyniad isetholiad Sleaford a Gogledd Hykeham –buddugoliaeth i’r Ceidwadwyr. Mae'r cornel yma o sir Lincoln wedi bod yn las ei liw erioed. Ond mae yn dangos yn glir y peryg i’r blaid Lafur yn rhannau helaeth o Loegr yn dilyn refferendwm gadael Ewrop.

Er holl frwdfrydedd Jim Clarke ymgeisydd Llafur ac yn ddyn lleol fe ddisgynnodd ei blaid o fod yn yr ail le tro diwethaf i fod yn bedwerydd yn yr isetholiad. Er I’r ymgeisydd ceisio canolbwyntio ar y gwasanaeth iechyd a’r bygwth i gau ward damwain ac argyfwng lleol cath dim argraff o gwbl roedd meddwl yr etholwyr ar Ewrop a brexit.

Ond dyna broblem mawr Lafur tydi eu safiad  fel plaid ddim yn glir ar y mater. Os ydych yn bleidleisiwr sydd wedi pleidleisio i adael rydych yn dueddol o bleidleisio i blaid sydd yn di flewyn ar dafod o blaid gadael fel UKIP neu roi eich cefnogaeth i’r Llywodraeth sydd yn gwneud y gwaith o ‘gadael.’

Ac os ydych yn un ddaru bleidleisio ‘aros’ fase safiant y Democratiaid Rhyddfrydol yn fwy derbyniol nawr na safiant y blaid Lafur.

A dyna sydd wedi digwydd yn yr isetholiad. Doedd rhaid rhannu'r bleidlais 60% a bleidleisiodd ‘allan’ rhwng  y Torïaid , UKIP, a Llafur - y cyfan i anfantais Llafur.

Tra roedd Y Democratiaid Rhyddfrydol wedi elwa o bleidlais o 40% oedd eisio ‘aros’ yn Ewrop ac fe bron dyblu ei rhan o’r bleidlais i ddod yn drydydd.

Wrth edrych ar y bleidlais neithiwr roedd y rhai a bleidleisiodd Llafur yn  yr etholiad cyffredinol i roi'r blaid yn ail, wedi aros adref.

O gymryd neithiwr a chanlyniad isetholiad Richmond ble collodd y blaid Lafur eu hernes mae 'na rybudd mawr i’r blaid pe bau Prif Weinidog May yn mynd am etholiad cyffredinol sydyn.




Plaid
Pleidlais
%
+/-
Ceidwadwyr
17,570
53.5
-2.7
Ukip
4,426
13.5
-2.2
Dem. Rh.
3,606
11
5.3
Llafur
3,363
10.2
-7.1
Annibynnol Lincoln
2,892
8.8
3

Thursday, 1 December 2016

Gadael y Farchnad Sengl.


Fe enillwyd y bleidlais ar refferendwm ymgynghorol gan fwyafrif bychan i adael yr Undeb Ewropeaidd.  A dyna’r unig beth ddaru'r mwyafrif tenau  benderfynu.

Ddaru nhw ddim pleidleisio i adael y farchnad sengl (FS)  gan fod rhan fwyaf o’ arweinydd yr ymgyrch gadael wedi dweud wrthym fod gadael yr UE yn gydnaws o aros yn y FS. Ddaru nwy  ddim pleidleisio i ddod a rhyddid symud i ben er bod rhai yn sicr eisio lleihau mewnfudo. 

Y ffaith am dani ydi gadael yr UE ddim yn un polisi ond amrywiaeth eang o bolisïau gydag effeithiau gwahanol a tydi’r etholwyr wedi dweud dim am eu blaenoriaethau rhwng yr holl bosibiliadau. Yn fyr, roedd y refferendwm am yr UE ac nid y FS, a beth bynnag mae nwy yn dweud nawr mae yn bosib bod yn rhan o’r FS heb fod yn rhan o’r UE.

Ond mae  Teresa May a’i llywodraeth newydd heb unrhyw fandad wedi penderfynu na nwy a nwy yn unig fydd yn cael yr hawl i ddehongli beth fydd gadael y r UE yn golygu, ac ni ddylai’r etholwyr trwy eu cynrychiolwyr gael unrhyw ddweud ar y mater. Dyna pam mae llywodraeth Cymru yn mynd i’r uchel lys yr wythnos nesaf, i sicrhau bod llais pobol Cymru trwy eu cynrychiolwyr yn y cynulliad yn cael eu dweud ar y mater.

Os caiff Teresa a’i chriw ei ffordd ni caiff y bobol unrhyw ddylanwad ar le yn union mae nwy yn cael eu harwain. Mae’r gwahaniaethau rhwng y llwybrau o adael yr UE yn enfawr, a bydd y dewis o ba ffordd i adael yn cael anferth o effaith ar bob dinesydd. Er hynny tydi’r bobol na eu cynrychiolwyr ddim yn hud nod cael gwybod pa opsiynau mae’r llywodraeth yn  anelu at.

Ond mae’r propagandwyr ar ideolegwyr o’r ochor ‘allan’ yn disgrifio unrhyw gais i gael llais i’r senedd yn San Steffan ac i’r cynulliad fel rhyw fath o frad ar y bobol. Dyma oedd agwedd UKIP yn y Cynulliad yr wythnos yma. Mae unrhyw ymgais i aros yn y FS a hyd nod jest ofyn y cwestiwn yn cael ei disgrifio fel ymdrech i roi stop ar Brexit er nad ydyw. Pam dim ond gweld beth sydd ar gael, cyn i’r cloc dechrau a ni'n gael ein taflu allan heb ddim?

Beth am ail refferendwm ar ôl gwybod beth sydd ar gael yn y diwedd? Mae trio cael gwybod beth mae’r etholwyr yn meddwl ar y peth yn erbyn ewyllys y bobol, ac yn hollol annerbyniol i’r ochor ‘allan.’ Dyna ichwi eironi. Pan mae rhywun yn dweud bod cysylltu'r bobol neu ei chynrychiolwyr yn erbyn ewyllys y bobl yn rhywbeth fase rhywun yn disgwyl yn y nofel 1984 dim yn wlad ddemocratig fodern.

Y gobaith yw bydd y goruchaf lys yn rhoi'r hawl yn ôl i’r aelodau seneddol cael dweud pryd a sut mae erthygl 50 yn cael ei danio. Ond oes 'na ddim arwydd bod San Steffan am wneud llawer i arbed y llywodraeth daflyd i ffwrdd ein haelodaeth o’r FS, mae'r ASau fel tyrcwn am pleidleisio dros Nadolig. Felly ein gobaith yw bydd ein cynulliad Cenedlaethol yn dangos dipyn mwy o asgwrn cefn a dal pethe i fyny tan bod 'na sicrwydd am ddyfodol economaidd Cymru. 


Thursday, 24 November 2016

Datganiad yr Hydref

Datganiad yr Hydref oedd y cyfle cyntaf i gymryd stoc economaidd ar ôl y bleidlais y genedl i adael Ewrop.

Daeth Y Canghellor I’r Tŷ Cyffredin ac mae’n rhaid dweud bod y cyfan fel sgwib llaith.

O flaen llaw roedd y 'spin' i gyd oedd  sôn am fuddsoddiad cyhoeddus sylweddol. Ond yn y diwedd codiad dim ond codiad o 0.3%  I 0.4% o’r GDP ym mhob blwyddyn ariannol rhwng  2017 i2020. Mae’r ffigyrau jest tipyn yn uwch na beth oedd y llywodraeth Llafur yn gwario cyn yr argyfwng ariannol.

Gan fod lefelau llog mor isel mi ddylai ni fod yn gwario llawer llawer mwy.  Mae Philip Hammond wedi cymryd mantra Ed Balls o ddifri a rhoi hwb i isadeileddau, tai a sgiliau ond nid i’r graddau i sefydlu economi cadarn a llai o lawer na’r gwledydd  diwydiannol yn ein cylch cyfoedion.

Beth roedd yr economi eisio oedd ei ailgychwyn ond be gafodd o roedd dipyn o ‘makeover’ ysgafn.

Fe roedd ‘cap’ ar wariant ar fudd-daliadau a bydd y tlawd – rhai yn gweithio a’r di-waith – yn colli tua 2% y flwyddyn. Bydd ei safonau byw yn dirywio.
Ac yn ôl Sefydliad Astudiaethau Cyllid (IFS) mae’r rhagolwg a’r gyflog yn “ofnadwy.” Yn ôl yr IFS bydd gweithwyr yn ennill llai  o gyflogau yn 2021 ac roeddent yn ennill yn 2008.

Ac yn ôl y datganiad Philip Hammond  bydd cost gadael yr Undeb Ewropeaidd I’r economi tua £58.6 biliwn. Pam? Llai o ymfudiad, llai o gynhyrchaeth a’r economi ar ei lawr gan fod yna ansicrwydd.

Pris go fawr i dalu am adael Ewrop.


Thursday, 10 November 2016

Pam Trump?

Heb ddeall bod 'na lawer o bobol yn y gorllewin mewn poen fedrwn ni ddim deall y ffenomena o Donald Trump, Brexit  a dyrchafiad y De eithafol yn wleidyddiaeth llawer i wlad.

A’r rheswm am hun neo-rhyddfrydiaeth a’r polisïau sy’n dilyn yn uniongyrchol o’r athroniaeth. Mae 'na niferoedd o bobol  sydd wedi gweld ei safonau byw yn dirywio yn ddiffwysol o dan bolisïau o ddadreoleiddio, preifateiddio, llymder a masnacha corfforedig.

Colli gwaith, pensiynau ac y rhwyd ddiogelwch a oedd ar gael dan y wladwriaeth les oedd hanes niferoedd o bobol yn wledydd y gorllewin yn cynnwys wrth gwrs Prydain a’r Unol Daleithiau. Mae’r dyfodol yn edrych yn ddifrifol Iddynt hwy a’i phlant.

Ar y llaw arall maent yn gweld llawer yn cael bywyd cyffyrddus. Y dosbarth uwch, bancwyr, gwleidyddion  ar fyd sy’n llawn o ‘selebs. ’ Mae’n na pharti yn mynd ymlaen a ydynt ddim yn cael gwadd i’r bwrdd. Cyfoeth yn codi a grym yn codi i rai a dyled a thlodi i nwy.

Mae arweinyddion fel  Donald Trump a Nigel Farrage wedi sylweddoli’r poen ac yn ei ecsbloetio. Felly hefyd y pleidiau asgell Dde ar y cyfandir. Mae’n rhwydd troi pobol yn erbyn  ei gilydd. Rhoi’r bai  ar fewnfudwyr, Mwslimiaid, Merched, y croenddu. Troi I mewn ar ei hunain ac edrych yn ôl gyda hiraeth am yr hen ddyddiau.

Y diffyg ydi ei siomi y cawn gan y sefyllfa newydd, gan fydd ei harweinydd ddim yn fodlon delio ar broblem sef gwneud yr economi gweithio i’r llawer. Nid hynna yw natur cyfalafiaeth.

Nid fydd hi yn hir tan fydd pobol yn cael ei siomi gan Trump a hefyd  Brexit yn y wlad yma, ond yn anffodus fydd na llawer mwy o boen iddynt o dan y drefn maent wedi pleidleisio i hebrwng i mewn.

Yr ateb ydi troi ein cefn ar neo-rhyddfrydiaeth a threfnu ei’n economi a’n cymdeithas a’r llinella sy’n rhoi gobaith, cymdeithas gynhwysfawr ble mae pawb yn cael chwarae teg. 

Gobaith leddfa y galon luddedig.

Friday, 4 November 2016

Y wasg a barnwyr

Un o elfennau pwysig  cyfansoddiad yr DU ydi rheolaeth cyfraith ac annibyniaeth barnwyr. Ond yn sicr nid felly mae rhai o’n papurau yn ei gweld hi yn dilyn dyfarniad yr uchel Lys  ar Erthygl 50. Mae eu hymateb wedi bod yn ffyrnig, yn llawn casineb at y barnwyr, rhai yn mynd mor bell a  gofyn iddynt gael y sac.

A heb golli cyfle roedd David Davies aelod Mynwy yn trydar
‪”@DavidTCDavies
Unelected judges calling the shots. This is precisely why we voted out. Power to the people!” a Douglas Carswell AS yn awgrymu bod rhaid cael barnwyr gwahanol trwy ddiwygio'r system o ddewis barnwyr. Er mwyn cael rhai fase yn siwtio eu hagwedd gwleidyddol o, mae’n debyg.

Ond beth yn union oedd trosedd y barnwyr? Edrych ar y gyfraith  ac nid ar wleidyddiaeth. Roeddent yn gadarn yn eu barn nad oedd yr hun yn ddim i wneud a’r teilyngdod o fod i mewn neu allan o’r UE ond ar gwestiwn a oedd hi’n gyfreithiol i’r llywodraeth penderfynu ar erthygl 50 neu’r senedd.

Ac yn unfrydol fe benderfynwyd nad oedd gan y llywodraeth y grym. Pam? Am fod hi’n egwyddor sylfaenol o’r cyfansoddiad fod y rhagorfraint y Goron ddim yw defnyddio i gymryd hawliau roedd wedi eu trosglwyddo i ddinasyddion trwy’r senedd. A dyna fase wedi digwydd pe bau’r llywodraeth yn cael eu ffordd.

Yn y bôn a’ yw ein papurau newydd ac ein gwleidyddion eisio cyrtiau annibynnol neu ddim. Yn sicr ar ôl yr ymateb yr ateb i’w “na.” Ac yn wir  mae hun yn mynd a ni i lawr ffordd lithrig tros ben fel cymdeithas.